Η Τσεχία είναι μια χώρα χωρίς πρόσβαση στη θάλασσα στην Κεντρική Ευρώπη, με εύκρατο κλίμα που διαφέρει από περιοχή σε περιοχή. Ο κύριος παράγοντας είναι το υψόμετρο: όσο ψηλότερα βρίσκεται ένα μέρος, τόσο χαμηλότερη είναι η μέση θερμοκρασία και τόσο περισσότερη βροχή και χιόνι δέχεται. Ρόλο παίζουν επίσης οι οροσειρές και η απόσταση από τη θάλασσα. Οι ορεινές κορυφογραμμές κατά μήκος των συνόρων είναι τα ψυχρότερα και υγρότερα μέρη της χώρας, ενώ οι πεδινές περιοχές της νοτιοανατολικής Μοραβίας και της βορειοδυτικής Βοημίας, που βρίσκεται στην προστασία των Krušné hory (Μεταλλοφόρα Όρη), είναι από τις πιο ξηρές.
Ακόμη και μέσα στην Πράγα η διαφορά είναι εμφανής: στο κέντρο (Πράγα-Klementinum, 191 μ. πάνω από τη θάλασσα) η μέση ετήσια θερμοκρασία είναι 11,5 °C, ενώ στο αεροδρόμιο (Πράγα-Ruzyně, 364 μ.) είναι 9,0 °C. Το Brno-Tuřany, στα 241 μ., έχει μέσο όρο 10,0 °C (όλα τα στοιχεία είναι μέσοι όροι της περιόδου 1991-2020).
Οι εποχές
Οι χειμώνες είναι συνήθως κρύοι και τα καλοκαίρια ζεστά. Ο Δεκέμβριος, ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος είναι οι χειμερινοί μήνες, και ο Ιανουάριος είναι ο ψυχρότερος: στο αεροδρόμιο της Πράγας η μέση θερμοκρασία του είναι κάτω από το μηδέν (-0,7 °C), και στο κέντρο της πόλης 1,8 °C. Στις πεδινές περιοχές ο χειμώνας φέρνει βροχή και χιόνι μαζί, ενώ τα βουνά διατηρούν τη χιονοκάλυψή τους για αρκετούς μήνες, κάτι που προσελκύει τους σκιέρ. Στην ίδια την Πράγα το χιόνι δεν μένει πολύ: κατά μέσο όρο το έδαφος είναι χιονισμένο περίπου 15 μέρες τον χρόνο στο κέντρο και περίπου 41 μέρες στο αεροδρόμιο, όπου ο μέσος όρος για την περίοδο 2016-2025 έπεσε σε περίπου 25 μέρες.
Η άνοιξη και το φθινόπωρο είναι ευμετάβλητα, και οι απότομες αλλαγές του καιρού είναι συχνές. Εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη θέση και την ένταση δύο μεγάλων βαρομετρικών συστημάτων, του Ισλανδικού Χαμηλού και του Αντικυκλώνα των Αζορών. Από τον Μάρτιο έως τον Μάιο οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν σταθερά, το χιόνι λιώνει μέχρι τα μέσα της άνοιξης, ακόμη και στα βουνά, και τα φυτά μεγαλώνουν γρήγορα. Γι’ αυτό τα τσεχικά ποτάμια έχουν τα περισσότερα νερά την άνοιξη.
Αν θέλετε ζεστή επίσκεψη και χρόνο δίπλα στο νερό, ελάτε το καλοκαίρι. Ο Ιούλιος είναι ο θερμότερος μήνας, με μέσες μέγιστες ημερήσιες θερμοκρασίες 26,5 °C στο κέντρο της Πράγας, και ο Ιούνιος έως ο Αύγουστος είναι επίσης οι πιο βροχεροί μήνες. Αν θέλετε πιο δροσερό καιρό το καλοκαίρι, πηγαίνετε στα βουνά. Τα καλοκαίρια έχουν επίσης γίνει θερμότερα: στο κέντρο της Πράγας ο αριθμός των ημερών που φτάνουν τους 30 °C αυξήθηκε από 16 τον χρόνο (1991-2020) σε 23 τον χρόνο κατά μέσο όρο την περίοδο 2016-2025.
Και η διάρκεια της μέρας διαφέρει πολύ. Τη μεγαλύτερη μέρα του χρόνου η Πράγα έχει 16 ώρες και 23 λεπτά φως της ημέρας, τη μικρότερη μόνο 8 ώρες και 3 λεπτά.
Πράγα (κέντρο της πόλης) μήνα προς μήνα
| Μήνας | Μέση μέγιστη °C | Μέση ελάχιστη °C | Βροχή/χιόνι mm | Ώρες ηλιοφάνειας την ημέρα |
|---|---|---|---|---|
| Ιανουάριος | 3,9 | -0,5 | 18 | 1,7 |
| Φεβρουάριος | 5,6 | 0,0 | 16 | 2,9 |
| Μάρτιος | 10,0 | 2,9 | 26 | 4,2 |
| Απρίλιος | 16,1 | 6,9 | 25 | 6,3 |
| Μάιος | 20,9 | 11,3 | 58 | 7,0 |
| Ιούνιος | 24,4 | 14,8 | 69 | 7,3 |
| Ιούλιος | 26,5 | 16,6 | 67 | 7,4 |
| Αύγουστος | 25,9 | 16,3 | 62 | 7,2 |
| Σεπτέμβριος | 20,4 | 12,2 | 34 | 5,6 |
| Οκτώβριος | 14,4 | 7,8 | 30 | 3,6 |
| Νοέμβριος | 8,5 | 3,9 | 26 | 1,8 |
| Δεκέμβριος | 4,8 | 0,6 | 23 | 1,5 |
| Έτος | 15,1 | 7,7 | 454 |
Μέσοι όροι της περιόδου 1991-2020 στον σταθμό Πράγα-Klementinum στην Παλιά Πόλη. Πηγή: ανοιχτά δεδομένα του Τσεχικού Υδρομετεωρολογικού Ινστιτούτου (ČHMÚ). Στο αεροδρόμιο οι θερμοκρασίες είναι περίπου 2-4 °C χαμηλότερες και πέφτει λίγο περισσότερη βροχή και χιόνι (περίπου 495 mm τον χρόνο).